Mina-Muga proiektuak gure herriarentzat interes handiko gaia izaten jarraitzen du, haren etorkizuneko garapenean zuzenean eragiten baitu. Jarraian, haren egungo egoera modu erraz eta ulergarrian laburbiltzen duten hamar gako aurkezten ditugu, herritar guztientzat.

1. Zer da Mina-Muga proiektua?

Silbita izeneko mineraletik potasa erauztea helburu duen meatzaritza-proiektua da. Meategia Undués de Lerdako (Aragoi) eta Zangozako (Nafarroa) udal-mugarteetan dago. Geoalcali enpresak garatzen du, Highfield Resources Australiako enpresaren filialak, eta lurrazalean 100 hektarea inguruko azalera hartuko du.

2. Proiektuaren datu nagusiak.

Aurreikuspenen arabera, Mina-Muga proiektuak 800 lanpostu sortuko ditu, eta 700 milioi euro inguruko inbertsioa erakarriko du.

3. Zangozako Udalarentzako eragin ekonomikoa.

Meategiaren zati bat udal-lurretan kokatzeak 9 milioi euro inguruko diru-sarrerak ekarriko dizkio Zangozari:

• Hirigintza-aprobetxamenduaren monetizazioa (%10 publikoa): 3.506.015,79 euro
• Eraikuntza, Instalazio eta Obren gaineko Zerga (ICIO): 4.921.893,00 euro
• Herri-lurren justiprezioa: 400.000 euro
• Onura Publikoko Mendiaren erabileragatiko kanona: Nafarroako Gobernuarekin baloratzeko dago

4. Zer gertatzen da kobratzeke dauden diru-sarrerekin?

Gaur egun, Geoalcali enpresak likidatutako zenbateko batzuen aurkako errekurtsoa aurkeztu du, eta horrek 4 milioi eurotik gorako arrisku ekonomikoa dakar. Hala ere, negoziazioei esker, auzi judizialak etenda daude akordio bat lortzen saiatzen diren bitartean, linea elektrikoaren ICIOa izan ezik, hori dagoeneko ordainduta baitago.

5. Nafarroako Justizia Auzitegi Nagusiaren (NJAN) epaia.

Nafarroako Justizia Auzitegi Nagusiak Nafarroako Gobernuak emandako meatzaritza-baimena baliogabetu du, eta, ondorioz, ezin da Nafarroako lurretan ustiapena hasi.

6. Baliogabetzearen arrazoiak.

Mina-Muga proiektuari emandako meatzaritza-baimenaren baliogabetzea Nafarroako Justizia Auzitegi Nagusiaren epai baten ondorio da. Epaiaren arabera, zuzenbidearen aurkako proiektu-zatiketa gertatu da. Epaian adierazten denez, ustiapen-baimena hiru administrazio desberdinek zatika eman zuten:

• Aragoiko Gobernuak, bere lurraldean kokatutako proiektuaren zatirako.
• Nafarroako Gobernuak, Zangozako lurrei eragiten dien zatirako.
• Espainiako Estatuak, bi autonomia-erkidegoen arteko mugako lurretarako.

Auzitegiaren iritziz, bi autonomia-erkidegotako lurraldeak hartzen dituen meatzaritza-proiektu bakarra denez, izapidetzea bateratua izan behar da. Horrek administrazio-prozedura bakarra, proiektu osoaren ingurumen-ebaluazio bateratua eta ustiapenerako nahiz eragindako lurren lehengoratzerako behar diren baldintza guztiak jasoko dituen emakida-ebazpen bakarra eskatzen ditu.

Epaiak azpimarratzen du administrazio-zatiketa horrek meatzaritza-baimenen emakida eta haien ingurumen-inpaktuaren ebaluazioa arautzen dituzten lege-printzipioak urratzen dituela. Horren ondorioz, Zangozako lurretan ustiapena eten egin da.

7. Horrek esan nahi al du proiektua amaitu dela?

Ez. Epaiaren aurka errekurtsoa aurkez daiteke, eta, gainera, Aragoian eta Madrilen oraindik ebazteko daude beren eskumenen barruan emandako baimenei buruzko erabakiak. Era berean, NJANek adierazitako irizpideen arabera proiektuaren izapidetzea berriro hasteko aukera ere badago.

8. Zer eginkizun du Udalak gai honetan?

Zangozako Udalak ez du meatzaritza-baimenak emateko eskumenik; eskumen hori autonomia-erkidegoetako gobernuei eta Estatuari dagokie.

9. Zer ondorio ditu epai honek?

Ondorio nagusia proiektuaren gauzatzea atzeratzea da, ezin baita hasi baliozko baimenik izan gabe.

10. Zein da Udalaren jarrera?

Zangozako Udalak auzi judizialak etenda mantentzen ditu, eta enpresarekin negoziatzeko prest dago hala eskatzen zaionean, proiektua aurrera atera daitekeelakoan. Hala ere, irmo defendatuko ditu udalaren interesak, eta herrira iristeko sarbideak hobetzea eskatuko du, autobidearekin lotuko duen 2+1 motako errepide-sistema baten bidez.

Dekalogo honen helburua Zangozan eta haren etorkizuneko garapenean zuzenean eragiten duen proiektu konplexu bati buruzko informazio argia eskaintzea da.