{"id":66726,"date":"2024-10-07T16:53:25","date_gmt":"2024-10-07T14:53:25","guid":{"rendered":"http:\/\/w3.sanguesa.es\/historia\/"},"modified":"2026-07-17T12:59:50","modified_gmt":"2026-07-17T10:59:50","slug":"historia","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.sanguesa.es\/eu\/historia\/","title":{"rendered":"Zangozaren Historia"},"content":{"rendered":"<p>\u00abZangoza Zaharra\u00bb, gaur egun <strong>Erronkari<\/strong>rekin identifikatzen dena eta erromatarren aztarna ugarik egiaztatzen dutena, X. mendean musulmanen aurkako defentsan garrantzi handiko eginkizuna izan zuen. <strong>Donejakue Bidearen<\/strong> oparotasunak eraginda, Antso Ramirez Iru\u00f1eko eta Aragoiko erregeak <strong>Jacako Forua<\/strong> eman zuen 1090. urtearen inguruan, Zangoza birpopulatzeko eta Donejakue Bideko geltoki nagusi gisa ezartzeko. Lurraren ezaugarriek hiribildua handitzea zaildu zutenez, 1122an Alfontso I.a Borrokalariak foru bera \u00abburgu berriari\u00bb zabaldu zion, eta horrela sortu zen egungo Zangoza.<\/p>\n<p>Aragoiko Erresumarekiko mugako kokapenak eta, batez ere, Somporteko mendatea zeharkatuta Santiago de Compostelara zihoazen erromesentzako atsedenleku garrantzitsua izateak bultzatu zuten haren garapen historikoa.<\/p>\n<p>Alde zaharraren jatorrizko planoa Erdi Aroko hirigintzaren adibide bikaina da, sare laukidun batekin (kale nagusi bat eta harekiko perpendikular eta paralelo diren beste batzuk). Aragoi ibaiaren gaineko zubiaren norabideak ardatz nagusia, Kale Nagusia, mendebaldetik ekialdera ezarri zuen, eta hiribilduari izaera ibiltaria eman zion.<\/p>\n<p>Aragoiren aurkako gerrek defentsarako harresi gotortua eraikitzea ekarri zuten, dorrez eta gune estrategikoz hornitua, hiribilduaren alde guztiak babesteko. XIII. mendean, bi Erresumen arteko bakealdi baten ondoren, hiribildua hegoalderantz zabaldu zen La Poblaci\u00f3n auzoarekin, eta geroago auzo horri beste harresi-eraztun bat gehitu zitzaion.<\/p>\n<p>XIII. mendetik izen bereko Merindadearen hiriburua izan zen. Horrez gain, <strong>Nafarroako Gorteetan<\/strong> eserlekua zuen \u00abHiribildu Ona\u00bb titulua izan zuen, eta 1665ean \u00ab<strong>Hiria<\/strong>\u00bb titulua jaso zuen.<\/p>\n<p>Uholdeek eragindako kalteak eta mendeen joana gorabehera, haren kaleetan eraikin erlijioso eta zibil interesgarriak ikus daitezke; iraganeko oparotasun-garaiak gogorarazten dituzte, eta hiriari monumentu-izaera nabarmena ematen diote.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00abZangoza Zaharra\u00bb, gaur egun Erronkarirekin identifikatzen dena eta erromatarren aztarna ugarik egiaztatzen dutena, X. mendean musulmanen aurkako defentsan garrantzi handiko eginkizuna izan zuen. Donejakue Bidearen oparotasunak eraginda, Antso Ramirez Iru\u00f1eko eta Aragoiko erregeak Jacako Forua eman zuen 1090. urtearen inguruan, Zangoza birpopulatzeko eta Donejakue Bideko geltoki nagusi gisa ezartzeko. Lurraren ezaugarriek hiribildua handitzea zaildu zutenez, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":1,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-66726","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\r\n<title>Zangozaren Historia - Ayuntamiento Sang\u00fcesa \/ Zangozako Udala<\/title>\r\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\r\n<link rel=\"canonical\" href=\"http:\/\/w3.sanguesa.es\/eu\/historia\/\" \/>\r\n<meta property=\"og:locale\" content=\"eu_ES\" \/>\r\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\r\n<meta property=\"og:title\" content=\"Zangozaren Historia - Ayuntamiento Sang\u00fcesa \/ Zangozako Udala\" \/>\r\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00abZangoza Zaharra\u00bb, gaur egun Erronkarirekin identifikatzen dena eta erromatarren aztarna ugarik egiaztatzen dutena, X. mendean musulmanen aurkako defentsan garrantzi handiko eginkizuna izan zuen. Donejakue Bidearen oparotasunak eraginda, Antso Ramirez Iru\u00f1eko eta Aragoiko erregeak Jacako Forua eman zuen 1090. urtearen inguruan, Zangoza birpopulatzeko eta Donejakue Bideko geltoki nagusi gisa ezartzeko. Lurraren ezaugarriek hiribildua handitzea zaildu zutenez, [&hellip;]\" \/>\r\n<meta property=\"og:url\" content=\"http:\/\/w3.sanguesa.es\/eu\/historia\/\" \/>\r\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ayuntamiento Sang\u00fcesa \/ Zangozako Udala\" \/>\r\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-07-17T10:59:50+00:00\" \/>\r\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\r\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutes\" \/>\r\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"http:\\\/\\\/w3.sanguesa.es\\\/eu\\\/historia\\\/\",\"url\":\"http:\\\/\\\/w3.sanguesa.es\\\/eu\\\/historia\\\/\",\"name\":\"Zangozaren Historia - Ayuntamiento Sang\u00fcesa \\\/ Zangozako Udala\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.sanguesa.es\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2024-10-07T14:53:25+00:00\",\"dateModified\":\"2026-07-17T10:59:50+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"http:\\\/\\\/w3.sanguesa.es\\\/eu\\\/historia\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu-ES\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"http:\\\/\\\/w3.sanguesa.es\\\/eu\\\/historia\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"http:\\\/\\\/w3.sanguesa.es\\\/eu\\\/historia\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.sanguesa.es\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Zangozaren Historia\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.sanguesa.es\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.sanguesa.es\\\/\",\"name\":\"Ayuntamiento Sang\u00fcesa \\\/ Zangozako Udala\",\"description\":\"Sitio web del Ayuntamiento Sang\u00fcesa \\\/ Zangozako Udala\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.sanguesa.es\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu-ES\"}]}<\/script>\r\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Zangozaren Historia - Ayuntamiento Sang\u00fcesa \/ Zangozako Udala","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"http:\/\/w3.sanguesa.es\/eu\/historia\/","og_locale":"eu_ES","og_type":"article","og_title":"Zangozaren Historia - Ayuntamiento Sang\u00fcesa \/ Zangozako Udala","og_description":"\u00abZangoza Zaharra\u00bb, gaur egun Erronkarirekin identifikatzen dena eta erromatarren aztarna ugarik egiaztatzen dutena, X. mendean musulmanen aurkako defentsan garrantzi handiko eginkizuna izan zuen. Donejakue Bidearen oparotasunak eraginda, Antso Ramirez Iru\u00f1eko eta Aragoiko erregeak Jacako Forua eman zuen 1090. urtearen inguruan, Zangoza birpopulatzeko eta Donejakue Bideko geltoki nagusi gisa ezartzeko. Lurraren ezaugarriek hiribildua handitzea zaildu zutenez, [&hellip;]","og_url":"http:\/\/w3.sanguesa.es\/eu\/historia\/","og_site_name":"Ayuntamiento Sang\u00fcesa \/ Zangozako Udala","article_modified_time":"2026-07-17T10:59:50+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"http:\/\/w3.sanguesa.es\/eu\/historia\/","url":"http:\/\/w3.sanguesa.es\/eu\/historia\/","name":"Zangozaren Historia - Ayuntamiento Sang\u00fcesa \/ Zangozako Udala","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.sanguesa.es\/#website"},"datePublished":"2024-10-07T14:53:25+00:00","dateModified":"2026-07-17T10:59:50+00:00","breadcrumb":{"@id":"http:\/\/w3.sanguesa.es\/eu\/historia\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu-ES","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["http:\/\/w3.sanguesa.es\/eu\/historia\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"http:\/\/w3.sanguesa.es\/eu\/historia\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.sanguesa.es\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Zangozaren Historia"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.sanguesa.es\/#website","url":"https:\/\/www.sanguesa.es\/","name":"Ayuntamiento Sang\u00fcesa \/ Zangozako Udala","description":"Sitio web del Ayuntamiento Sang\u00fcesa \/ Zangozako Udala","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.sanguesa.es\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu-ES"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sanguesa.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/66726","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sanguesa.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sanguesa.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sanguesa.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sanguesa.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=66726"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.sanguesa.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/66726\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":66728,"href":"https:\/\/www.sanguesa.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/66726\/revisions\/66728"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sanguesa.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=66726"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}